“Nghệ thuật là khoảng cách mà thời gian tặng cho đau khổ.”
Albert Camus
Có lẽ hơn bao giờ hết, những ngày này ở mọi nơi trên thế giới, thuật ngữ Khoảng Cách được ồ ạt nhắc đến trên mọi phương tiện truyền thông đại chúng.
Có lẽ hơn bao giờ hết, khoảng cách hôm nay gắn liền với nhiều thuật ngữ vốn dành riêng cho thời chiến. Như Cách Ly, như Phong Tỏa, như Giới Nghiêm, như thể để báo động một giai đoạn mới của lịch sử loài người. Đại dịch Covid 19 đã làm thay đổi phong cảnh thế giới từ hơn một năm nay. Thế giới bây giờ được lấp đầy bởi vô cùng nhiều khoảng trống, là những quán ăn trống, những quán giải khát trống, những nhà hát rạp chiếu phim trống, những trường học trống. Như thể có một cuộc chiến vô hình đang nuốt chửng loài người vào cõi vô lý của nó.
Nếu như khoảng cách vốn được dùng để diễn đạt lại những cuộc xa cách không được người đời ưa thích, ngày nay khoảng cách này giữa người với người trở nên một nguyên tắc bắt buộc trong mọi quốc gia. Những hành vi và thói quen bình thường bỗng dưng phải nhường chỗ cho Khoảng Cách, được quy định một cách cụ thể bằng thước đo, bằng tâm lý, bằng cô đơn, bằng các thuyết âm mưu. Khoảng Cách hôm nay đến từ nỗi sợ để đến lượt nó sáng chế ra nỗi sợ.
Nếu như khoảng cách vốn được loài người ra sức sửa chữa để xóa dần nó đi trong các quan hệ xã hội, khoảng cách lại được nghiên cứu kỹ càng trong nghệ thuật tạo hình, ví dụ luật xa gần. Mối quan hệ giữa đối tượng nghệ thuật và mắt người là phần không thể thiếu trong lịch sử nghệ thuật. Tương tác với không gian là một trong những thực hành cơ bản của nghệ thuật thị giác. Khoảng cách do vậy chính là một phương tiện đặc quyền của cuộc tiếp cận thực tế này, thông qua hình ảnh.
Và nếu như ánh sáng trắng, vốn là kết quả của cuộc pha trộn các ánh sáng đỏ, xanh lơ, và xanh lá cây, khoảng cách tại sao không được mang màu trắng để có thể là tập hợp của những yếu tố muôn màu, của nỗi sợ giấu bên trong hoài nghi, của niềm vui được tồn tại một mình bên trong bi kịch của cô đơn, như tính phức tạp của lòng người, như thực tại của thế giới? Khoảng Cách Trắng, như tờ giấy trắng, trống rỗng vì chẳng có gì nhưng lại chứa đựng tất cả bởi vì “Màu trắng bao trùm muôn vàn tội lỗi” như Jonathan Milne đã nói.
Các nghệ sĩ của Tháng Thực Hành Nghệ Thuật 2021 sẽ diễn đạt lại bằng tác phẩm những suy nghĩ cùng cảm giác của họ về khoảng cách mà đại dịch Covid 19 sáng chế ra. Họ có thể đặt vào khoảng trắng của khoảng cách những chuyện riêng tư, những chuyện của đám đông nay đã vắng người. Họ cũng có thể kể những ước vọng về một thế giới không khoảng cách, hoặc những chuyện hư cấu mà Khoảng Cách Trắng đã gợi ý cho họ, mặc dù bản thân hiện thực của thời Covid đã sánh ngang với mọi thứ gì khó tin nhất, vô lý nhất và không thể nào hiểu được. Khoảng cách thời Covid này sẽ được mang hình, được nhuộm bởi muôn màu, được đặt trong nhiều khung cảnh địa lý cách xa nhau. Cuộc trưng bày các công việc xa nhau này trong cùng một không gian ở Việt Nam sẽ giống như một cách thực hành đầy nghịch lý, là lấy Khoảng Cách để xóa đi khoảng cách.
Trần Trọng Vũ
2.2021
“Art is the distance that time gives to suffering”.
Albert Camus
Perhaps more than ever, these days in all parts of the world, the term Distance is ubiquitously mentioned in all media.
Perhaps more than ever, these days the term Distance is associated with many terms that are normally only used during wartime, such as Quarantine, Lockdown, Curfew, as if to alert a new phase of human history. The COVID-19 pandemic has changed the world landscape for more than a year. The world is now filled with many gaps - gaps in empty restaurants, empty bars, empty movie theaters, empty schools. It was as if an invisible war has been devouring the human race into its absurd realm.
If ‘distance’ is originally used to represent the state of being away from each other that are usually unpopular, today this distance between people becomes a mandatory principle in all countries. Normal behaviors and habits suddenly have to give way to distance, which is specifically defined by measure, by psychology, by loneliness, by conspiracy theories. Coming from fear itself, the distance of today has come to invent fear.
While humans make significant effort to correct distance in order to gradually erase it in social relations, distance is, in contradiction, carefully studied in plastic arts, such as in perspective. The relationship between the art object and the human eye is an indispensable part in art history. Interacting with space is one of the fundamental practices of visual art. Distance is thus a privileged medium of this actual, visual approach.
And if white light is actually the result of a mix of red, blue, and green lights, why couldn’t Distance be white to be a collection of multicolored elements, of fear hidden within doubt, of the joy of being alone within the tragedy of loneliness, just like the complexity of the human heart, and the reality of the world? The White Distance, like a blank sheet of paper, is empty but contains everything because "White covers a multitude of sins," as Jonathan Milne said.
The artists of Month of Art Practice 2021 will re-express their thoughts and feelings about the distance brought by the Covid-19 pandemic, through their work. They can put in the white space of the distance private stories, the stories of the now absent crowd. They can also tell their wishes about a world without distance, or the fictions that the White Distance has suggested to them, even though the reality of the Covid era has rivaled all the most unbelievable, the most absurd and incomprehensible. The distance characterized by this Covid era will take certain forms, will be dyed in a variety of colors, placed in geographical landscapes far away from each other. Displaying these distant works in the same country - Vietnam would seem like a paradoxical practice of using Distance to erase distance.
Trần Trọng Vũ
2. 2021
Translated by Trần Ngân Hà
